Każdy człowiek niejednokrotnie w swym życiu miał czkawkę. Nie jest to zbyt przyjemne, ale zazwyczaj dość szybko ustępuje i nie zagraża zdrowiu. Czkawka u niemowlaka to równie pospolita dolegliwość. Rodzice jednak czasem niepokoją się, że z powodu czkawki ich dziecko może odczuwać duży dyskomfort lub strach.
Dlaczego niemowlę ma czkawkę?
Układ nerwowy człowieka po jego przyjściu na świat przez długi czas wciąż się jeszcze rozwija. Z tego powodu całkiem naturalną sprawą są częste czkawki u niemowląt. Odruch ten polega na rytmicznych skurczach krtani i przepony, które wywoływane przez umiejscowione tam, wciąż niewykształcone i często błędnie działające nerwy. Warto zauważyć, że podobne objawy często odczuwane przez ciężarne matki jeszcze w trakcie życia płodowego ich dzieci.
Czkawka u niemowlaka występuje regularnie przez pierwsze 3-4 miesiące po narodzinach. Po pierwszym kwartale od przyjścia na świat częstotliwość jej pojawiania się może powoli spadać, choć oczywiście dolegliwość zdarzać się będzie nadal.
Kiedy pojawia się czkawka u niemowlaka?
Najczęstszym momentem pojawiania się czkawki u tak małych dzieci jest czas karmienia. Wynika to ze ssania piersi lub smoczka i jednoczesnego połykania powietrza, które następnie naciska na przeponę. Skurcze tego mięśnia mogą być też wywołane uciskaniem go przez szybko napełniający się pokarmem żołądek. Warto pamiętać, że czkawka u niemowlaka jest też rezultatem następujących znienacka zmian temperatury. Odruch występuje często przy wyjęciu dziecka z wody po kąpaniu, gdy maluch odczuwa nagły chłód. Czkawka bywa też efektem nieodpowiednio dobranego do warunków ubrania lub mokrej pieluszki. U wielu małych dzieci skurcze przepony wynikają również z intensywnego śmiechu. W niektórych przypadkach bezpośrednia przyczyna dolegliwości jest trudna do ustalenia.
Czkawka u niemowlaka – co robić?
Rodzice często pytają lekarzy, co robić, gdy maluch ma czkawkę. Przede wszystkim nie panikować, ponieważ odruch ten jest czymś naturalnym – nawet wtedy, gdy pojawia się kilkanaście razy w ciągu dnia. Dziecko zazwyczaj nie odczuwa żadnych niedogodności z tym związanych, a jego samopoczucie nie jest pogorszone. Gdyby tak było, maluch z pewnością sygnalizowałby to płaczem. Mimo to warto stosować określone zasady związane z opieką i pielęgnacją dziecka, które zminimalizują częstotliwość występowania skurczów przepony. Przede wszystkim należy zwracać uwagę na przebieg karmienia. Chodzi tu głównie o pozycję dziecka i właściwy sposób przystawienia go do piersi – tak, aby do jego żołądka dostawał się przede wszystkim pokarm, a nie powietrze. Karmienie powinno odbywać się w spokojnej atmosferze, by dziecko nie odczuwało napięcia i jadło miarowo. Jeśli niemowlę pije z butelki, warto zwrócić uwagę na jej smoczek, który powinien być w pełni wypełniony pokarmem. Jeśli jest zbyt duży, należy wymienić go na mniejszy. Po skończonej czynności należy malucha podnieść tak, by znalazł się w pozycji pionowej, i zaczekać, aż mu się odbije. Należy też zawsze dbać o to, by dziecko było odpowiednio ubrane, a po kąpaniu szybko owijane ręcznikiem. Gdy mimo to czkawka u niemowlaka pojawi się, warto ułożyć malucha w innej pozycji lub podać mu ciepłą wodę.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Dlaczego niemowlęta często mają czkawkę?
Niemowlęta często mają czkawkę, ponieważ ich układ nerwowy wciąż się rozwija. Odruch ten polega na rytmicznych skurczach krtani i przepony, wywoływanych przez niewykształcone i często błędnie działające nerwy.
Jak długo po narodzinach czkawka jest częstą dolegliwością u niemowląt?
Czkawka u niemowlaka występuje regularnie przez pierwsze 3-4 miesiące po narodzinach. Po pierwszym kwartale od przyjścia na świat częstotliwość jej pojawiania się może powoli spadać.
Kiedy najczęściej pojawia się czkawka u niemowląt?
Najczęstszym momentem pojawiania się czkawki u tak małych dzieci jest czas karmienia. Wynika to ze ssania piersi lub smoczka i jednoczesnego połykania powietrza, które następnie naciska na przeponę, lub z ucisku na przeponę przez szybko napełniający się pokarmem żołądek.
Co poza karmieniem może wywołać czkawkę u niemowlaka?
Czkawka u niemowlaka może być rezultatem nagłych zmian temperatury (np. przy wyjęciu dziecka z wody po kąpaniu), nieodpowiednio dobranego do warunków ubrania, mokrej pieluszki, a także intensywnego śmiechu.
Co rodzice powinni zrobić, gdy ich dziecko ma czkawkę?
Rodzice nie powinni panikować, ponieważ czkawka jest czymś naturalnym. Warto stosować zasady minimalizujące częstotliwość skurczów, takie jak zwracanie uwagi na przebieg karmienia, odpowiednie ubranie dziecka, a po kąpaniu szybkie owijanie ręcznikiem. Gdy czkawka się pojawi, warto ułożyć malucha w innej pozycji lub podać mu ciepłą wodę.
Jakie są sposoby na zminimalizowanie czkawki u niemowlaka podczas karmienia?
Aby zminimalizować czkawkę podczas karmienia, należy zwracać uwagę na pozycję dziecka i właściwy sposób przystawienia go do piersi, by do jego żołądka dostawał się przede wszystkim pokarm, a nie powietrze. Karmienie powinno odbywać się w spokojnej atmosferze. Jeśli niemowlę pije z butelki, smoczek powinien być w pełni wypełniony pokarmem, a jeśli jest zbyt duży, należy go wymienić na mniejszy. Po skończonej czynności należy podnieść malucha do pozycji pionowej i zaczekać, aż mu się odbije.